Από το τελευταίο τεύχος (16.11) του περιοδικού Wired:

Forty years ago, we defused the Population Bomb with the Green Revolution. Modern fertilizers, pesticides, and herbicides boosted crop yield and fed an expanding population. But now the chemical age of agriculture is running out of juice. Yields – production per acre – have gone flat while demand is rising faster than ever […]. Fortunately, we can reverse those trends. Biotec and genetics can improve productivity and profitability. Trade reform can ease the flow of food between nations. […] The good news: Our capacity for innovation is as limitless as our appetites.

Στην ΕΕ όμως, επιμένουμε στις μεταφυσικές φοβίες της Greenpeace και του πολιτικού συντηρητισμού τύπου Δήμα. Έχοντας (λανθασμένα) ταυτίσει την οικολογία με τον τεχνολογικό συντηρητισμό, βάζουμε φραγμούς στην ανάπτυξη της βιοτεχνολογίας και υψώνουμε τείχη στο εμπόριο. Στην ΕΕ όμως, επιμένουμε στις μεταφυσικές φοβίες της Greenpeace και του πολιτικού συντηρητισμού τύπου Δήμα. Έχοντας (λανθασμένα) ταυτίσει την οικολογία με τον τεχνολογικό συντηρητισμό, βάζουμε φραγμούς στην ανάπτυξη της βιοτεχνολογίας και υψώνουμε τείχη στο εμπόριο.

Η φιλόσοφος κι ο ταξιτζής.

Διαβάστε την απολαυστική μικρή ιστορία του Αθήναιου εδώ: Ζάγκρεμπ

«Ανάστατοι» είναι υποτίθεται οι γονείς σε Δημοτικό σχολείο των Ιωαννίνων – αντιγράφω από το σχετικό άρθρο της εφημερίδας ΠΡΩΙΝΑ ΝΕΑ – «από την στάση δασκάλου ο οποίος για πολλοστή όπως λένε οι μαρτυρίες, φορά, κατέβασε την εικόνα του Χριστού από τον τοίχο, λέγοντας στους μαθητές του ότι δεν είναι σωστό να υπάρχουν εικόνες μέσα στην τάξη.» 

Τον συγκεκριμένο εκπαιδευτικό δεν τον γνωρίζω. Μπορεί να είναι ο καλύτερος δάσκαλος, μπορεί να είναι ο χειρότερος. Αντί όμως οι γονείς να είναι «ανάστατοι» που τα παιδιά μας συνεχίζουν να γίνονται θύματα της παπαγαλιστικής κρεατομηχανής που, όχι μόνο αδυνατεί να αναπτύξει την κριτική σκέψη και την επιστημονική θεώρηση του κόσμου αλλά, καταστρέφει και την όποια τάση για δημιουργικότητα και φαντασία, ενοχλούνται από την απουσία μιας ζωγραφιάς. 

Όσο τουλάχιστο είμαι σε θέση να γνωρίζω, δεν υπάρχει κανένας νόμος που να επιβάλει την παρουσία θρησκευτικών εικόνων στις αίθουσες διδασκαλίας. Κι αν υπάρχει τέτοιος νόμος θα έπρεπε άμεσα να πεταχτεί στο καλάθι των αχρήστων. Αν «προσηλυτισμός απαγορεύεται», όπως λανθασμένα επιβάλει το Σύνταγμά μας, η απαγόρευση αυτή θα έπρεπε να ισχύει για όλους.Η εφημερίδα ΠΡΩΙΝΑ ΝΕΑ δε, σε δεύτερο άρθρο της, προτείνει σε όσους διαμαρτυρήθηκαν για τη στάση της στο σχετικό ζήτημα: «να τον πάρετε να διδάξει τα δικά σας παιδιά κάνοντας ειδικά τμήματα «προοδευτικών γόνων». Εγώ δεν έχω αντίρρηση με την πρόταση της εφημερίδας. Όταν όμως δεν έχουμε τη δυνατότητα να επιλέξουμε το σχολείο και τους δασκάλους των παιδιών μας, πως μπορούμε να αντιδράσουμε;

Πρόταση νόμου από βουλευτές του Συνασπισμού για τη ‘Ρύθμιση σχέσεων Πολιτείας και Εκκλησίας, θρησκευτικές ενώσεις και κατοχύρωση της θρησκευτικής ελευθερίας’:

Η παρούσα πρόταση υπηρετεί ένα διπλό σκοπό: αποβλέπει αφ’ ενός μεν στο να βελτιώσει τις εγγυήσεις της θρησκευτικής ελευθερίας και ισότητας ενόψει των νέων συνθηκών που έχουν επικρατήσει στην Ελλάδα και την Ευρώπη. Και, αφ’ ετέρου, να δημιουργήσει τις θεσμικές προϋποθέσεις που, σε μεσομακροπρόθεσμη προοπτική, θα επιτρέψουν στην Εκκλησία της Ελλάδος και τις άλλες θρησκευτικές ενότητες να αναπτυχθούν σε υγιείς βάσεις στη χώρα μας και να εκπληρώσουν την αποστολή τους, απαλλαγμένες από τον ασφυκτικό εναγκαλισμό του κράτους.

Πρόταση νόμου από βουλευτές του ΠΑΣΟΚ ‘με την οποία προβλέπεται η καθιέρωση του Συμφώνου Συμβίωσης, μεταξύ δύο ατόμων, ανεξαρτήτως φύλου’:

Σκοπός της παρούσας πρωτοβουλίας είναι να θέσει τέρμα στις δυσμενείς διακρίσεις και να αποκαταστήσει την ισοπολιτεία στο πεδίο των ελεύθερων ενώσεων ετερόφυλων και ομόφυλων ζευγαριών. Για μεν τα πρώτα, δηλαδή τα ετερόφυλα ζευγάρια που ζουν μαζί επί πολλά χρόνια και δεν επιθυμούν να παντρευτούν, οι συντάκτες της παρούσας πρότασης είναι πεπεισμένοι ότι η δυνατότητα που τους παρέχεται (μέσω του καθιερούμενου συμφώνου συμβιώσεως) να εξομοιώσουν τη σχέση τους -από πλευράς νομικών συνεπειών- με τη σχέση των συζύγων από γάμο θα συναντήσει ευρύτερη συναίνεση: η συνεχιζόμενη άρνηση των δικαστηρίων μας να αναγνωρίσουν στους επί μακρόν συμβιούντες στοιχειώδη δικαιώματα για αμοιβαία υποστήριξη και αλληλεγγύη φαίνεται σήμερα ακατανόητη ακόμη σκληρότερη και προπάντων άδικη είναι η ίδια άρνηση όταν εκδηλώνεται στο πεδίο της κοινωνικής ασφάλισης, της συνταξιοδότησης και της κληρονομικής διαδοχής. Όσο για τα ομοφυλόφιλα ζευγάρια, επελέγη η λύση της καθιέρωσης και γι’ αυτούς του συμφώνου συμβιώσεως, με πλήρη εξομοίωση των δικαιωμάτων και των υποχρεώσεών τους με εκείνα των συζύγων από γάμο.

Κλασσικοί φιλελεύθεροι, φονταμενταλιστές χριστιανοί και στη μέση μια παραδοσιακή πτέρυγα ελαφρώς υπέρ της ελεύθερης οικονομίας αλλά συντηρητική σε όλα τα υπόλοιπα ζητήματα. Αυτή η παράτονη συμμαχία αποτελούσε τον κορμό του ρεπουμπλικανικού κόμματος τα τελευταία 50 περίπου χρόνια. Μετά την επαναστατική της παρουσία τη δεκαετία του 1980 με την προεδρία Reagan και τον ριζοσπαστισμό του ‘Συμβολαίου με την Αμερική’ του Newt Gingrich τη δεκαετία του 1990, οδηγήθηκε στην παρακμή της τελευταίας οκταετίας με την κυριαρχία των νεοσυντηρητικών και των φονταμενταλιστών χριστιανών του Νότου.

Ο John McCain, από την αρχή της προεκλογικής του καμπάνιας, προσπάθησε (αναπόφευκτα ίσως) να προσεγγίσει τη χριστιανική βάση του κόμματός του. Είναι αλήθεια ότι χωρίς την υποστήριξή τους, ή έστω την ανοχή τους, δεν θα μπορούσε να βρεθεί στο Λευκό Οίκο. Η επιλογή της Sarah Palin ήταν ακριβώς σε αυτή την κατεύθυνση – ήρθε να καθησυχάσει τη Χριστιανική Δεξιά από τις εντυπώσεις που είχε δημιουργήσει το μετριοπαθές παρελθόν του. Ακολουθώντας όμως αυτή την πορεία, αποξένωσε μέρος των κλασσικών φιλελεύθερων, καθώς και τη μεγάλη μερίδα των αναποφάσιστων που είδαν στο πρόσωπό του – ίσως αδικαιολόγητα – μια επανάληψη της τραγικής προεδρίας Bush.

Από την άλλη μεριά, ο Barack Obama δεν φόβισε το αμερικάνικο κέντρο με αριστερίστικες κορώνες. Ίσα-ίσα. Σε συνέντευξή του, για παράδειγμα, τον περασμένο Γενάρη, προτίμησε να τοποθετήσει τον εαυτό του στην παράδοση του αισιόδοξου δυναμισμού του Ronald Reagan, και κατάφερε (με τη βοήθεια φυσικά της Sarah Palin) να κερδίσει την υποστήριξη επιφανών συνεργατών του πιο ριζοσπάστη προέδρου της τελευταίας 50ετίας.

Οι κλασσικοί φιλελεύθεροι, καθώς και οι μετριοπαθείς συντηρητικοί ψηφοφόροι του ρεπουμπλικανικού κόμματος, βρέθηκαν μπροστά στο φυσικό δίλλημα. Από τη μία, η επιλογή της υποψηφιότητας McCain. Ενός υποψηφίου που ξεκίνησε ως οπαδός της ελεύθερης οικονομίας και ενός μετριοπαθούς πολιτικού φιλελευθερισμού, αλλά κατέληξε να θυμίζει έντονα τον κρατικισμό του Bush και – κυρίως με την επιλογή της συνυποψήφιου του – το συντηρητισμό του χριστιανικού Νότου. Από την άλλη, η επιλογή Obama. Αν και πολιτικά αρκετά πιο φιλελεύθερος από τον John McCain, στα οικονομικά ζητήματα βρίσκεται όντως αριστερότερά του. Αυτό βέβαια δεν σημαίνει ότι ο Obama είναι ο σοσιαλδημοκράτης υποψήφιος που παρουσιάζουν τα ελληνικά media – η πίστη του στην ελεύθερη οικονομία και οι πολιτικές του δεσμεύσεις θα τον τοποθετούσαν εύκολα στη δεξιά πλευρά του Ευρωπαϊκού πολιτικού φάσματος.
Αν συνυπολογίσει κανείς και τη δυσαρέσκεια που δημιούργησε η νεοσυντηρητική εξωτερική πολιτική της κυβέρνησης Bush, με αποκορύφωμα τον ανόητο πόλεμο στο Ιράκ, το παραπάνω δίλλημα απαντήθηκε πολύ πιο εύκολα απ’ ότι θα περίμενε κανείς πριν από μερικούς μήνες.

Οι κλασσικοί φιλελεύθεροι δεν φοβήθηκαν την υποψηφιότητα Obama. Οι μετριοπαθείς αναποφάσιστοι στήριξαν την υποψηφιότητα Obama. Οι παραγκωνισμένες μειονότητες πίστεψαν στην υποψηφιότητα Obama. Και ο John McCain έγινε θύμα της αδυναμίας του να συγκρουστεί την ώρα της κρίσης με το κατεστημένο που πολεμούσε σε όλη τη διάρκεια της μέχρι σήμερα σταδιοδρομίας του.

Η εκλογική αυτή ήττα, δίνει σήμερα την ευκαιρία στο ρεπουμπλικανικό κόμμα να ξανασκεφτεί τις προτεραιότητές του και να ανασυντάξει τις συμμαχίες του. Αν παραμείνει στον έλεγχο των νεοσυντηρητικών και της Θρησκευτικής Δεξιάς, πολύ δύσκολα θα επιστρέψει ξανά στην εξουσία. Αν επιστρέψει στην παράδοση του ‘εξτρεμισμού υπέρ της ελευθερίας’ του Barry Goldwater και την αισιοδοξία του Ronald Reagan, ίσως τότε να καταφέρει να ξαναχτίσει τη συμμαχία που κατέστρεψε χτες η εκλογική νίκη του Barack Obama.

… από τον καινούριο πρόεδρο των ΗΠΑ…

The economic ills we suffer have come upon us over several decades. They will not go away in days, weeks, or months, but they will go away. They will go away because we as Americans have the capacity now, as we’ve had in the past, to do whatever needs to be done to preserve this last and greatest bastion of freedom.

In this present crisis, government is not the solution to our problem; government is the problem. From time to time we’ve been tempted to believe that society has become too complex to be managed by self-rule, that government by an elite group is superior to government for, by, and of the people. Well, if no one among us is capable of governing himself, then who among us has the capacity to govern someone else?

Και ο πρωθυπουργός και ο αρχηγός της Αξιωματικής Αντιπολίτευσης συμφωνούν, και για τα αίτια της ‘κρίσης’, και για το που (δεν) βρίσκεται η λύση της.

Κ. Καραμανλής:

Έχουμε σαφείς απόψεις και ξεκάθαρο Σχέδιο. Η ελεύθερη οικονομική δραστηριότητα δεν μπορεί να υποκύπτει ούτε στην απληστία, ούτε στην κερδοσκοπία. Ελεύθερη οικονομία δεν σημαίνει ασυδοσία. Λύσεις δεν βρίσκονται ούτε μέσα από ακραίες κρατικίστικες αντιλήψεις, ούτε μέσα από νεοφιλελεύθερους δογματισμούς. Δεν βρίσκονται ούτε με την υποταγή των κομμάτων σε συντεχνιακά συμφέροντα, ούτε με ιδεοληψίες που ανήκουν στο παρελθόν.

Γ. Παπανδρέου:

Η κρίση έχει σαφές ιδεολογικό και πολιτικό πρόσημο. Την υπογράφει η Διεθνής της Νεοδεξιάς, της Νεοσυντήρησης, του Νεοφιλελευθερισμού. Αυτά, που εσείς εκπροσωπείτε εδώ και πολλά χρόνια. […] Αυτό το μοντέλο σας χρεοκόπησε. Οι νεοφιλελεύθερες και συντηρητικές κυβερνήσεις έφεραν την κρίση. Οι σοσιαλιστικές θα φέρουν τη λύση.

Εδώ έχουμε να κάνουμε με δύο φαινόμενα:

• Το φαινόμενο της αυτοεπιβεβαίωσης. Βλέπουμε ότι ένα σύστημα έχει όντως πρόβλημα. Το ονομάζουμε νεοφιλελευθερισμό (το θανάσιμο εχθρό μας). Οπότε, ο νεοφιλελευθερισμός έχει πρόβλημα.
• Το φαινόμενο της ρητορικής bullshit (βλέπε On Bullhsit - Harry G. Frankfurt). Δεν καταφεύγουμε στο ψέμα αρνούμενοι την αλήθεια – η αλήθεια μας αφήνει παντελώς αδιάφορους. Ισχυριζόμαστε αυτό εξυπηρετεί τις ρητορικές μας ανάγκες, αδιαφορώντας πλήρως αν έχει την οποιαδήποτε σχέση με την πραγματικότητα.

Πως αντιμετωπίζει κανείς το λαϊκισμό της διαστρέβλωσης των όρων και της δαιμονοποίησης της ελευθερίας; (Μέχρι και την κυβέρνηση Bush ήρθαν να χαρακτηρίσουν ως νεοφιλελεύθερη!!!) Πολύ δύσκολο το έργο των φιλελεύθερων τα επόμενα χρόνια. Όχι όμως πιο δύσκολο απ’ ότι στο παρελθόν.

Το δυστυχές με τη στάση της ελευθερίας είναι ότι έρχεται σε αντίθεση με την ενστικτώδη αντιμετώπιση του κόσμου – της ‘κοινής λογικής’ – που ελπίζει κάθε φορά στις ρυθμίσεις του κράτους, του πατερούλη, του θεού, κι αδυνατεί να κατανοήσει πως μπορεί να δημιουργηθεί ‘τάξη’ μέσα από το ‘χάος’ της ελεύθερης επιλογής – πως μπορούν να δοθούν λύσεις χωρίς την παρέμβαση ενός μεταφυσικού ρυθμιστή.

Κάθε φορά που η οικονομία – ανεξάρτητα του πόσο ελεύθερη ήταν, ή δεν ήταν – βρίσκεται μπροστά σε μία περίοδο ‘κρίσης’, το ενστικτώδες επιχείρημα είναι απλό. «Χρειάζεται κρατική παρέμβαση, ισχυρό κράτος, μελέτες, σχεδιασμός, συναίνεση κλπ. για την αντιμετώπισή της. Κάτι πρέπει να γίνει έτσι δεν είναι;»

Κάθε φορά όμως που το κράτος παρεμβαίνει στις ζωές μας, το κάνει με άμεσο κόστος στην ατομική μας ελευθερία, αλλά και στις τσέπες μας. Θα είναι τα όποια θετικά αποτελέσματα αυτής της παρέμβασης μεγαλύτερα από το κόστος που καλούμαστε να πληρώσουμε; Πριν αποδεχτούμε το ‘αυτονόητο’ της ανάγκης για ρύθμιση, θα έπρεπε πρώτα να απαντήσουμε σε αυτό το ερώτημα.

Το πιο πιθανό είναι ότι οι δυνάμεις της συντήρησης του κρατισμού θα υπερισχύσουν, έστω και πρόσκαιρα. Η κρατική παρέμβαση έχει ήδη αρχίσει να παίρνει ανησυχητικές διαστάσεις. Όσο όμως η κρίση θα βαθαίνει και θα διευρύνεται, δε θα πρέπει να ξεχνάμε ότι η διαχείρισή της βρίσκεται στα χέρια αυτών ακριβώς που μας υπόσχονται σήμερα τη σωτηρία από την ‘κόλαση του νεοφιλελευθερισμού’.