Πλαντάξαμε στον νεοφιλελευθερισμό.

Εντυπωσιακή η αντίδραση όλης της αντιπολίτευσης περί αργοπορείας.

Εντυπωσιακοί και όσοι δικαιολογούν την θέσπιση ανώτατων τιμών με την βλακώδη αιτιολογία του προσωρινού-επείγοντος.(όπως και στο ελαιόλαδο, μην ξεχνιόμαστε)

Βέβαια, για να είμαστε δίκαιοι, αν σκεφτεούμε οτί τα ίδια έκανε πριν μόλις 35 χρόνια ο Νίξον, είναι ένα καθόλα λογικό λαγκ. Όμως υπάρχει μια ποιοτική διαφορά: ο Νίξον είχε ξεκάθαρη επίγνωση του τι έκανε, το κίνητρο ήταν καθαρά πολιτικό. Οι δικοί μας αγράμματοι δον κιχώτες κυνηγάνε ανεμόμυλους.

Τώρα οικονομολόγος δεν είμαι, αλλά τα γουρουνάκια(PIGS) και το ΕΥΡΩ πολλοί δεν τα βλέπουνε πολύ κάλα. Το “γιουρο” θα πετύχαινε εξαρχής αν και μόνο αν εξανάγκαζε τις κάτω χώρες στις απαραίτητες αλλαγές που έπρεπε να γίνουν. Αν συνεχιστεί αυτή η κατάσταση, θα πέσει καλό γέλιο.

Σε ένα νησί με δυο τρία πρατήρια δεν υπάρχει ολιγοπώλιο ; Εκεί πως αντιμετωπίζεται η συνεννόηση για τις τιμές ;

Σε ένα νησί με 2-3 πρατήρια – επομένως και λίγους κατοίκους, με όση ευκολία μπορούν να συνεννοηθούν οι πρατηριούχοι μεταξύ τους (πράγμα που φυσικά δεν τους συμφέρει σε τόσο μικρή αγορά) μπορούν να συνεννοηθούν και οι κάτοικοι ώστε να ασκήσουν τις ανάλογες πιέσεις στους πρατηριούχους.

Μπορεί ακόμη να επέμβει και ο κρατικός μηχανισμός, αν προτιμάς, για να αντιμετωπίσει άμεσα τέτοιου είδους φαινόμενα. Υποθέτω ότι είναι πιο εύκολο να εντοπιστούν ολιγοπωλιακές πρακτικές σε τόσο μικρές αγορές απ’ ότι στην αγορά της Αθήνας, για παράδειγμα.

Το πλαφόν βέβαια, δεν εμποδίζει τους 2-3 αυτούς πρατηριούχους – αν υποθέσουμε ότι κάνουν κάτι τέτοιο – να συνεχίζουν να συνεννοούνται μεταξύ τους και:
α) στην περίπτωση που αυτό είναι σε όφελός τους, να διατηρούν την τιμή στο επίπεδο του πλαφόν – συνεχίζοντας να κάνουν το ίδιο και μετά την αναμενόμενη κατάργησή του – ή
β) να περιορίσουν τις πωλήσεις τους περιμένοντας την κατάργηση του πλαφόν, αν το επίπεδο του πλαφόν είναι κατώτερο της τιμής που θα πωλούσαν το προϊόν τους υπό την απουσία του.
Στην α) περίπτωση, το εφαρμοζόμενο πλαφόν δεν έχει κανένα απολύτως αποτέλεσμα. Στη β) περίπτωση οδηγεί σε μείωση της προσφοράς στην αγορά και τεχνητή αύξηση των τιμών ακόμα και στα πρατήρια που δεν συμμετέχουν σε τέτοιου είδους υποθετικά ολιγοπώλια, ή και πραγματική έλλειψη καυσίμων.

Είμαι σίγουρος δε, ότι η ηγεσία του υπουργείου έχει πλήρη συνείδηση ότι το μέτρο αυτό δε θα έχει κανένα θετικό αποτέλεσμα. Υποθέτω ότι ο στόχος τους δεν ήταν η τιμή της βενζίνης, αλλά τα ποσοστά των δημοσκοπήσεων των ερχόμενων εβδομάδων.

“Μπορεί ακόμη να επέμβει και ο κρατικός μηχανισμός, αν προτιμάς, για να αντιμετωπίσει άμεσα τέτοιου είδους φαινόμενα”

μα αυτό ακριβώς δεν έκανε με το πλαφόν ;Η άλλη λύση είναι τα πρόστιμα ; Είναι αυτά πιο αποτελεσματικά ;

Τα επιχειρήματά σου έχουν βάση στη λογική οτι το πλαφόν είναι προσωρινό .Αν όμως το πλαφόν ήταν μόνιμο ( ως μέτρο , όχι η τιμή του ) τι θα έκαναν οι βενζινάδες ; Θα έκλειναν τα πρατήρια; .Και έστω οτι το έκαναν εκβιαστικά για κάποιο διάστημα . Πόσο θα άντεχαν ;

Δεν έκανε αυτό το πλαφόν. Περί μονοπωλιακών πρακτικών υπάρχουν οι σχετικοί νόμοι που μπορούν να ενεργοποιηθούν όταν υπάρχουν τέτοια φαινόμενα. Και ναι η επιβολή προστίμων είναι κι αυτή μια επιλογή. Όταν το πρόστιμο είναι μεγαλύτερο του κέρδους που μπορούν να αποφέρουν αυτές οι πρακτικές, είναι αρκετό για να αποτρέψει την εμφάνισή τους. Είναι αυτό αποτελεσματικό; Πιθανότατα όχι. Αν όμως μιλάμε περί αποτελεσματικότητας, τότε ούτε και το πλαφόν ανήκει σε αυτή την κατηγορία. Ο καλύτερος τρόπος είναι – ειδικά στην περίπτωση ενός μικρού νησιού που περιγράφεις – να σταματήσεις να αγοράζεις βενζίνη (ή να μειώσεις στο ελάχιστο την αγορά) αν η τιμή είναι μεγαλύτερη αυτής που θεωρείς ότι είναι η αξία της.

Αν το πλαφόν από την άλλη δεν ήταν προσωρινό μέτρο, αλλά μόνιμο, τα πράγματα θα ήταν ακόμη χειρότερα. Τι είναι πιο εύκολο; Να έρθεις σε συνεννόηση με όλους τους ανταγωνιστές σου για μακρό χρονικό διάστημα (που όλοι τους έχουν το κίνητρο να μη διατηρήσουν τη συμφωνία κερδίζοντας περισσότερη πελατεία από εσένα), ή να ελέγξεις 2-3 ανθρώπους που θα καλούνται να αποφασίζουν ποια θα είναι η τιμή του πλαφόν; Υποθέτω ότι ο οποιοσδήποτε μεγαλο-πρατηριούχος ή προμηθευτής θα προτιμούσε με κλειστά μάτια τον έλεγχο των τιμών από μια μικρή ομάδα γραφειοκρατών (που εύκολα μπορεί να τους κάνει του χεριού του) από τη διαρκή μάχη της αγοράς.

δεν νομίζω οτι είναι ιδιαίτερα εύκολο να περιορίσεις δραστικά την αγορά βενζίνης και ειδικά πετρελαίου ( για θέρμανση ) . Υποθέτω οτι είναι μάλλον ανελαστική η ζήτηση ως προς την τιμη

Τώρα το αν οι πρατηριούχοι ενός νησιού μπορούν να ελέγξουν ( με λάδωμα ) αυτούς που αποφασίζουν το ύψος του πλαφόν , δεν βλέπω να είναι κάτι ευκολο. Οι πρατηριούχοι δεν είναι τίποτα μεγαλομπίζνεσμεν ώστε να μπορούν να δώσουν μεγάλα ποσά για λάδωμα . αλλά ακόμα και αν γίνει κάτι τέτοιο θα γίνει αμέσως ορατό .Η τιμή του πλαφόν θα είναι υπερβολικά υψηλή και θα φέρει αμέσως αντιδράσεις .

1. Δεν καταλαβαίνω γιατί μέσα στο κατακαλόκαιρο να είναι η ζήτηση του πετρελαίου θέρμανσης ανελαστική – ακόμα και το χειμώνα υπάρχουν αρκετά εναλλακτικά προϊόντα. Άλλωστε, το πλαφόν δεν τοποθετήθηκε στο πετρέλαιο θέρμανσης, αλλά στη βενζίνη.
2. Δεν χρειάζεται να είναι μεγαλομπίζνεσμεν για να δώσουν μεγάλα ποσά για λάδωμα. Αρκεί το ποσό που θα χρειαστεί να πληρώσουν να είναι μικρότερο από το κόστος που θα έχει στην επιχείρησή τους το πλαφόν.

Ας σημειώσουμε επίσης ότι το πλαφόν έχει και άλλες παρενέργειες. Αν για παράδειγμα το πλαφόν τοποθετηθεί σε ένα συγκεκριμένο είδος βενζίνης, αργά ή γρήγορα, τα πρατήρια θα σταματήσουν να πουλούν αυτό το είδος ή θα διατηρούν περιορισμένες ποσότητες από αυτό. Αντί αυτού, θα ανακαλύψουν τη βενζίνη με Χ οκτάνια, κόκκινη, κίτρινη, ή δεν ξέρω κι εγώ τι άλλο. Θα πηγαίνεις στο πρατήριο και θα σου λένε ότι το διατιμημένο είδος έχει τελειώσει και υπάρχει διαθέσιμο μόνο το άλλο που ‘έχει τις ίδιες ιδιότητες, μόνο που είναι καλύτερο’. Τότε τι κάνεις; Επιβάλεις στα πρατήρια να έχουν μόνιμα διαθέσιμο το διατιμημένο είδος; Το αποτέλεσμα θα είναι ή ο πλήρης έλεγχος της αγοράς από το κράτος (οπότε και διαφθορά και έλεγχος τους προϊόντος από τη μαύρη αγορά ή μια χούφτα μεγαλοεπιχειρήσεις), ή η κρατικοποίηση των πρατηρίων, ή το κλείσιμο αρκετών από αυτά. Αν επιτρέψεις στο κράτος να παρεμβαίνει με αυτό τον τρόπο στην αγορά, δύσκολα ξεφεύγεις από τέτοιες παρενέργειες.
Δεν ισχυρίζομαι ότι η αγορά οδηγεί πάντα στις βέλτιστες λύσεις. Δεν πρέπει όμως να ξεχνάμε ότι και ο κρατικός μηχανισμός δεν βρίσκεται έξω από την αγορά. Υπάρχουν κι εκεί πιέσεις και συμφέροντα που δεν οδηγούν αναγκαστικά στη βέλτιστη λύση, ούτε ταυτίζονται αναγκαστικά με τα δικά μας.

Επιπλέον, υπάρχει και το ζήτημα της ανάληψης του κόστους. Ο βενζινοπώλης που τιμολογεί το προϊόν του αναλαμβάνει άμεσα την ευθύνη της απόφασής του και δέχεται, αργά η γρήγορα, τις συνέπειες των πράξεών του. Ο κρατικός λειτουργός από την άλλη, δεν θα επιβαρυνθεί ποτέ με τέτοιου είδους συνέπιες. Αν οι αποφάσεις του (ας υποθέσουμε καλοπροαίρετες και όχι κατευθυνόμενες από ομάδες συμφερόντων) οδηγήσουν σε έλλειψη του προϊόντος, ή αν επιβαρύνουν τον καταναλωτή, ή και τον έμπορο, με αδικαιολόγητο κόστος, δεν θα κληθεί ποτέ να πληρώσει μέρος του κόστους αυτού. Οπότε λείπει και το κίνητρο που θα οδηγήσει στις σωστές αποφάσεις – που έτσι κι αλλιώς είναι αδύνατον να σχεδιαστούν και να εκτελεστούν σε κεντρικό επίπεδο.

Το κεντρικό ερώτημα λοιπόν είναι γιατί υποθέτουμε a priori ότι εκεί που αποτυγχάνει η αγορά (που ακριβή τιμή της βενζίνης δεν είναι αναγκαστικά αποτυχία της) θα πετύχει η κρατική παρέμβαση;

Κάθε φορά που ζητάμε από το κράτος να παρέμβει, του παραχωρούμε κομμάτι της οικονομικής και πολιτικής μας ελευθερίας. Δε θα έπρεπε να είμαστε πρώτα απολύτως σίγουροι ότι αυτό που θα μας προσφέρει αντισταθμίζει το κόστος που καλούμαστε να πληρώσουμε;

με αφορμή τα καύσιμα επεκτάθηκα και σε άλλα προιόντα βασικής ανάγκης όπου ίσως θα έιχε νόημα η επιβολή πλαφόν .Φυσικά και δεν εννοώ οτι μέσσα στο κατακαλόκαιρο ( ή μαλλον στην άκρη του ) είναι ανελαστική η τιμή του πετρελαίου .Αναρωτιέμαι βέβαια , οταν με το καλό έρθουν τα κρύα ποιά είναι τα εναλλακτικά εκτός από το πανάκριβο αιρ κοντίσιον; Το κάρβουνο ή τα ξύλα Αλλά ας μείνω στη βενζίνη για να μη μπερδευόμαστε και ζεσταινόμαστε.τι αποδείχθηκε απότ ις πρόσφατες ανατιμήσεις της βενζίνης , οτι η αγορά είναι ή οχι ανελαστική ;

στο 2 : Πόσο χάνει ένας μέσος βενζινάς από το πλαφόν ;Τόσο πολύ ώστε να κόβει ένα καλό κομμάτι το οποίο να πείσει τον υπεύθυνο να λαδωθεί αγνοώντας τον κίνδυνο οτι θα γίνει πιθανότατα βούκινο (αν ανεβάσει υπερβολικά το πλαφόν ).Δεν νομίζω

Αναρωτιέμαι για΄τι η διατίμηση του νερού των 500ml εδώ και χρόνια δεν έφερε τα αποτελέσματα που λές , δηλαδή να μην πουλά κανείς μπουκαλάκια μισόλιτρα . Όταν σε κάποιες περιπτώσεις πήγε να γίνει κάτι τέτοιο ( πχ σε πλοία ) επιβλήθηκε η προσφορά και έληξε το θέμα

λες οτι ο βενζινάς που τιμολογεί υπερβολικά τη βενζίνη θα δεχτεί τηις συνέπειες των πράξεών του .Όταν όμως σε μια αγορά ο βενζινάς είναι μονοπώλιο ή ολιγοπώλιο τότε μάλλον καμια συνέπεια δεν θα δεχθεί , τουλάχιστον οικονομική.

και εν τέλει , , πριν από 16 17 χρόνια , στην προ απελευθέρωσης εποχή είχαμε τα φαινόμενα που περιγράφεις ;κλείσιμο πρατηρίων , μαύρη αγορά , έλλειψη βενζίνης ;

“τι αποδείχθηκε από τις πρόσφατες ανατιμήσεις της βενζίνης , οτι η αγορά είναι ή οχι ανελαστική ;”

Tίποτε από τα δύο.
Ας πάρουμε για παράδειγμα την Αττική. Θα μπορούσε ένας μεγάλος αριθμός όσων προτιμούν να κινούνται με τα αυτοκίνητά τους να αναζητήσουν άλλες λύσεις αν θεωρούν όντως – ανεξάρτητα από αυτό που ισχυρίζονται – ότι η τιμή της βενζίνης είναι μεγαλύτερη από την αξία που της αποδίδουν; (car-pooling, μετρό, λεωφορεία, ποδήλατο, κλπ.) Ίσως όχι όλοι, αλλα σίγουρα αρκετοί έχουν τέτοιου είδους εναλλακτικές επιλογές διαθέσιμες. Το ότι δεν τις επιλέγουν μπορεί να σημαίνει είτε ότι όλοι αυτοί είναι παράφρονες και δεν ξέρουν τι είναι καλύτερο για τη ζωή τους, ή ότι αξία που αποδίδουν στη βενζίνη είναι μεγαλύτερη από την τιμή που καλούνται να πληρώσουν. (Το ίδιο, αν και ίσως σε μικρότερο βαθμό, μπορεί να ισχύσει και στο υποθετικό μας μικρό νησί των 2-3 πρατηρίων.)

Το ότι η διατίμηση του νερού των 500ml δεν προκάλεσε ελλείψεις οδηγεί κατά τη γνώμη μου σε ένα και μόνο συμπέρασμα. Ότι δηλαδή η τιμή των 500ml θα ήταν μικρότερη αν δεν υπήρχε το πλαφόν.
Πέρα όμως από αυτό το συμπέρασμα, δεν είναι ανελεύθερο το καθεστώς όπου το κράτος επιβάλει στον καταστηματάρχη ποια προϊόντα θα έχει ή όχι στο κατάστημά του; Και δε θα έπρεπε στην τιμή των διατιμημένων προϊόντων να συνυπολογίζουμε και το κόστος της γραφειοκρατίας και των ελεγκτικών μηχανισμών, που επιβαρυνόμαστε πάλι εμείς – αν και όχι άμεσα; (Ακόμη και όσοι δεν αγοράζουν ποτέ αυτά τα προϊόντα καλούνται να πληρώσουν το κόστος που τους αναλογεί.)

[…] και εν τέλει , , πριν από 16 17 χρόνια , στην προ απελευθέρωσης εποχή είχαμε τα φαινόμενα που περιγράφεις ;κλείσιμο πρατηρίων , μαύρη αγορά , έλλειψη βενζίνης ;

Μα φυσικά και τα είχαμε. Είναι λίγες οι φορές που τρέχανε οι καταναλωτές με μπιτόνια σε συγκεκριμένα βενζινάδικα για να σταθούν με τις ώρες στην ουρά; Ή μήπως κάθε απότομη αύξηση του πετρελαίου δεν οδηγούσε σε εκτεταμένη κρίση και σημαντικές ελλείψεις; Σε πραγματικές τιμές η αύξηση του πετρελαίου που βιώσαμε τα τελευταία χρόνια είναι πιθανότατα πολύ μικρότερη από ανάλογες τις δεκαετίες του 70. Κι όμως, δεν υπήρξαν πουθενά – παρά τις φωνασκίες των ΜΜΕ – φαινόμενα αντίστοιχα εκείνης της εποχής. Πόσα από τα προϊόντα που κυκλοφορούν σήμερα στην αγορά δεν υπήρχαν καν στην Ελλάδα του 1980?
Θα τολμούσα επίσης να ισχυριστώ ότι όσο πιο εκτεταμένοι ήταν οι έλεγχοι, οι διατιμήσεις και τα πλαφόν, τόσο μεγαλύτερες ήταν και οι ελλείψεις, η διαφθορά και η έκταση της μαύρης αγοράς. Σε παραπέμπω στο καθεστώς που επικρατούσε στην ΕΣΣΔ και τις λοιπές ‘σοσιαλιστικές’ χώρες.

“Είμαι σίγουρος δε, ότι η ηγεσία του υπουργείου έχει πλήρη συνείδηση ότι το μέτρο αυτό δε θα έχει κανένα θετικό αποτέλεσμα. ”

Διαφωνώ. Αν είχε την συνείδηση δεν θα έκανε το ίδιο πράγμα και στο ελαιόλαδο. Στο ελαιόλαδο δεν υπήρξε καμία λαική απαίτηση για πλαφόν, σιγά πόσα πληρώνει ο έλληνας για λάδι. Ο Φώλιας θα φέρει και άλλες ανώωτατες τιμές, είναι σχεδόν βέβαιο.

Όσο για το πλαφόν καθεαυτό ανώνυμε, δεν υπάρχει μισός οικονομολόγος οποιουδήποτε χώρου που να πιστεύει στην αποτελεσματικότητα του. Αυτό που δεν αντιλαμβάνεσαι είναι οτι το να βλέπεις ένα προιον στο ράφι του σουπερμάρκετ ή στην αντλία του βενζινάδικου προς πώληση, δεν είναι καθόλου αυτονόητη υπόθεση. Είναι ένα μικρό θαύμα. Google το “Ι pencil”

βάι,βάι

ελαιόλαδο=ηλιελαιο

γειά και πάλι
ευχαριστώ κατ αρχήν για τη συζήτηση

το πλαφόν στο μπουκαλάκι του νερού μπήκε ακριβώς διότι από οτι θυμάμαι κανείς δεν πουλούσε φθηνότερα ( εννοώ στο δρόμο , σε περίπτερα και ψιλικατζίδικα ) .Ακόμα και τώρα με το πλαφόν , τα σούπερμάρκετ πουλούν σημαντικά φθηνότερα το μπουκαλάκι ( ακόμα και κάτω απο 10 λεπτά ).άρα το οτι το πλαφόν ανέβασε τις κατώτατες τιμές μάλλον δεν ισχύει.Τ θέμα είναι οτι το καλοκαίρι , και ειδικά σε μικρά μέρη , το μπουκαλάκι του νερού είναι μια αναγκαιότητα άμεση . Αυτό εκμεταλλεύονταν όσοι είχαν το μπουκαλάκι πολύ ακριβό. Προφανώς , όταν έχεις γυρίσει την Ακρόπολη μέσα στο λιοπύρι , ή γυρνάς από μια απομονωμένη παραλία της Μήλου ή πρέπει να περάσεις 20 ώρες σε ένα καράβι θα πληρώσεις το μπουκαλάκι όσο όσο στον πρώτο που θα βρείς (που μπορεί να είναι και ο μονος εκει κοντά).

Λόγω της δουλειά μου , αλλά και του τρόπου ζωής μου , μετακινούμαι πολύ .Εφαρμόζω όλα όσα λες .Car pooling με συναδέλφους σε καθημερινή βάση , συγκοινωνίες , ενώ όταν έχω χρόνο πηγαίνω πάντα περπατώντας.Μειώνω το κόστος της βενζίνης αλλά παρόλα αυτά χρησιμοποιώ πολύ βενζίνη .Δεν μπορώ να τη μειώσω κι άλλο. Νομίζω οτι αυτό ισχύει για μεγάλο μέρος του κόσμου ( αν και συμφωνώ οτι οι ΈΛΛηνες χρσιμοποιούν άσκοπα το αυτοκίνητο ) .Και εδω έρχεται το θέμα της ελαστικότητας .Ο βενζινάς βλέπει οτι πουλά τη βενζίνη 1€ το λίτρο και πουλά 1000 λίτρα τη μερα .Αν αυξήσει ( λόγω μονο-ολιγοπωλιακής θέσης ) την τιμή σε 1,20 θα πουλήσει 950 .Ελπίζω να καταλαβαίνεις τι εννοώ.

Αν και ήμουνα στο σχολείο ακόμα πριν 18 χρόνια δεν θυμάμαι να υπήρχαν τόσα προβλήματα με τη βενζίνη .Ρώτησα και τον πατέρα μου που λόγω δουλειάς έκανε πολλά χιλιόμετρα και δεν θυμάται κάτι ανάλογο με αυτό που περιγράφεις . Πάντως μην με παραπέμπεις στην ΕΣΣΔ .Συμφωνώ οτι ο απόλυτος έλεγχος της αγοράς δημιουργεί πολλά προβλήματα .Ο προβληματισμός μου είναι για το αν το πλαφόν θα έπρεπε να εφαρμόζεται σ πολύ συγκεκριμένες περιπτώσεις όταν δεν είναι δυνατή η ανταγωνιστική λειτουργία της αγοράς , και μόνο σε πολύ βασικά προϊόντα

καπιταλιστ , όχι δεν πιστεύω οτι τα προιόντα πέφτουν από τον ουρανό.Αλλά δεν πιστεύω οτι και τα θαύματα πρέπει να χρυσοπληρώνονται

Συμφωνώ μαζί σου. Πολύ ωραία η συζήτηση.

1. Αν δεν κάνω λάθος, το πλαφόν στο νερό δεν μπήκε για τα σουπερμάρκετ – τα οποία πουλούσαν και τότε φθηνότερα το νερό – αλλά για τα περίπτερα, καράβια, τουριστικά σημεία, ‘φυσικά μονοπώλια’ (περίπου), κλπ. Και αν βρεις το νερό εκεί φθηνότερα από την τιμή του πλαφόν θα εντυπωσιαστώ πραγματικά. Από την άλλη βέβαια η απαίτησή σου να χρησιμοποιήσεις την κρατική βία (περί αυτού πρόκειται) για να εξασφαλίσεις φθηνό μπουκαλάκι νερό σε κάποια απομονωμένη παραλία, μου φαίνεται λιγάκι υπερβολική. Πρώτα γιατί και εναλλακτικές υπάρχουν (να φέρεις μαζί σου το νεράκι σου σε ένα μικρό ψυγειάκι) και γιατί δεν συνυπολογίζεις τα έξοδα που προκαλεί αυτή τη παρέμβαση – αναρωτιέμαι για παράδειγμα πόσοι νέοι μόνιμοι υπάλληλοι (γραφειοκράτες, ελεγκτές, κλπ.) χρειάζονται ετησίως για να διατηρηθεί αυτή η απαγόρευση. Να σημειώσουμε επίσης ότι αυτό το κόστος δεν το επιβαρύνονται μόνο οι πολίτες που επιθυμούν φθηνό νερό στις απομακρυσμένες παραλίες που θα κάνουν το μπάνιο τους, αλλά όλοι οι πολίτες αναλογικά. Το γεγονός βέβαια ότι «σε ένα καράβι θα πληρώσεις το μπουκαλάκι όσο όσο» σημαίνει ότι αυτή η «όσο όσο» τιμή του νερού σε συμφέρει τελικά περισσότερο από το να μεριμνήσεις πριν την αναχώρηση να προμηθευτείς το νερό σου από κάποιο super market – συμπεριφορά που την παρατηρεί κανείς και μετά την απαγόρευση.

2. «Ο βενζινάς βλέπει οτι πουλά τη βενζίνη 1€ το λίτρο και πουλά 1000 λίτρα τη μερα. Αν αυξήσει ( λόγω μονο-ολιγοπωλιακής θέσης ) την τιμή σε 1,20 θα πουλήσει 950. Ελπίζω να καταλαβαίνεις τι εννοώ.» Πιθανό. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι το κράτος θα έπρεπε με τη βία – ακόμη και στην περίπτωση ‘κατάχρησης’ της θέσης του – το πώς και που θα διαθέτει το προϊόν του. Στόχος μιας επιχείρησης είναι πάντα η μεγιστοποίηση των κερδών της. Αν οι πολίτες δεν είναι ικανοποιημένοι από το προϊόν του, μπορούν κάλλιστα να καταφύγουν σε άλλο πωλητή ή και να ανοίξουν το δικό τους βενζινάδικο. Ας επεκτείνουμε λιγάκι το υποθετικό σενάριό σου. Ας υποθέσουμε ότι βρίσκεται και δεύτερος βενζινάς στην περιοχή (δεν αναφερόμαστε στην πολύ σπάνια και εξαιρετική περίπτωση του απομακρυσμένου νησιού με ένα βενζινάδικο – άλλωστε το πλαφόν δεν αφορά τέτοιες εξαιρετικές περιπτώσεις) κι ότι πουλούσε κι αυτός 1000 λίτρα την ημέρα με 1€ το λίτρο. Η διατήρηση αυτής της τιμής – ή και η μείωσής της – δεν θα του εξασφάλιζε πολύ περισσότερο εισόδημα από σήμερα, μιας και θα κατάφερνε να αυξήσει το μερίδιό του στην αγορά; Ας πάρουμε και την υποθετική περίπτωση που δεν υπάρχει άλλος πωλητής στην περιοχή και το κράτος αποφασίζει να τοποθετήσει πλαφόν στην τιμή της βενζίνης. Αν το πλαφόν είναι μεγαλύτερο της του 1€/lt η κατάσταση δεν επηρεάζεται καθόλου. Πωλητής και αγοραστής θα κληθούν να πληρώσουν τους ελεγκτικούς μηχανισμούς του κράτους χωρίς να μεταβληθεί άμεσα η κατάστασή τους – οπότε βγαίνουν και οι δύο χαμένοι. Αν το πλαφόν από την άλλη είναι μικρότερο του 1€/lt και με την υπόθεση ότι ο πωλητής δεν μπορεί να πουλήσει περισσότερα από 1000 λίτρα την ημέρα (η ανελαστικότητα είναι απαραίτητη προϋπόθεση στο σενάριο που παραθέτεις) – έστω 0.9€/lt. Τότε ο πωλητής θα έχει απώλεια εισοδήματος 100€ την ημέρα. Είναι σαν να έρχεται το κράτος και να του λέει ότι από τα 1000 λίτρα την ημέρα που πουλούσε και ανήκανε σε αυτόν τα 100 θα δημευτούν. Μεταφέρεται έτσι εισόδημα με τη βία από τον πωλητή στους αγοραστές. Κι αν ο πωλητής μπορεί ν’ αντέξει αυτή τη μεταβολή ίσως να παραμείνει στο επάγγελμα. Αν όχι, θα καταφύγει στη μαύρη αγορά (το πιο συχνό φαινόμενο) – οπότε το κράτος θα έχει τελικά περισσότερα έξοδα, μιας και θα χρειάζεται περισσότερους ελεγκτικούς μηχανισμούς – ή θα απευθυνθεί σε άλλη αγορά (θα κλείσει το κατάστημά του, θα το μεταφέρει σε περιοχή χωρίς πλαφόν, κλπ.)

3. Όταν έχουμε μια συναινετική συναλλαγή μεταξύ δύο μερών (όπως είναι το ελεύθερο εμπόριο), μπορούμε με ασφάλεια να υποθέσουμε ότι και τα δύο μέρη θεωρούν την τιμή ικανοποιητική – ειδάλλως δε θα γινότανε η συναλλαγή. Όταν το κράτος παρεμβαίνει σε αυτή τη διαδικασία, αναγκαστικά ζημιώνεται ένα από τα δύο μέρη και συχνά και τα δύο. Γιατί υποθέτουμε ότι η κρατική παρέμβαση οδηγεί απαραίτητα σε βελτίωση;

4. ‘On the fly’ βρήκα τα παρακάτω ενδιαφέροντα κείμενα περί της σχέσης των πλαφόν με τη δημιουργία ελλείψεων:
- David Friedman - Price Theory - Market Interference (Πολύ ενδιαφέρον κείμενο. Διάβασέ το αν έχεις το χρόνο.)
- Marginal Revolution: Price Regulation of Pharmaceuticals
- Economic shortage
- Επίσης πολύ ενδιαφέρον κειμενάκι: Price ceiling