Greece has a new Humanist organisation. The Humanist Union of Greece, founded this month, has 48 members so far. It announces that it

“aims to promote a secular view of humanity and of cultural, social and ethical values and to work for social and cultural progress. To achieve these objectives, the Association intends to publish statements on specific matters relating to its purposes, to provide information to the public on their rights to intervene against the administrative and judicial authorities. It will promote the principles of a secular society and the consequent individual and collective rights. It will organize educational, scientific and cultural activities, will propose legislative initiatives that may facilitate the development and promotion of its objectives, and will promote coooperation with voluntary organizations working for the same purposes.”

The interim Secretariat of the Union (whose Greek acronym is ENO.OUM.E., for Ένωση Ουμανιστών/-τριών Ελλάδας) will be undertaken by Panayote Dimitras, Nikos Theodorou, Eleanna Ioannidou and George Sarigiannidis.

In its initial press statement it welcomed the judgement in Lautsi v Italy and announced that the various draft resolutions about the case in the European Parliament were not now to be voted on.

The Union plans to join the EHF. It has a Facebook page at www.fbook.me/enooume.

(Reported by the European Humanist Federation.)

«There are 10^11 stars in the galaxy. That used to be a huge number. But it’s only a hundred billion. It’s less than the national deficit! We used to call them astronomical numbers. Now we should call them economical numbers». Richard Feynman

Συχνά αναφερόμαστε στο δημόσιο χρέος σαν να ήταν απλά ένα τεχνοκρατικό μέγεθος που αφορά μονάχα τους γραφειοκράτες του Υπ.Οικ. και τους αναλυτές της Moody’s. Το Δημόσιο Χρέος όμως, αποτελεί το μεγαλύτερο ίσως έγκλημα των κυβερνήσεων της μεταπολίτευσης.

Η ασυδοσία της δεκαετίας του 1980 και η ανευθυνότητα των επομένων δεκαετιών έχουν οδηγήσει πλέον σε ρυθμούς αύξησης του Δημόσιου Χρέους που δύσκολα μπορούν να συγκρατηθούν. Και τις άμεσες δυσάρεστες συνέπειες καλούνται να υποστούν συμπολίτες μας που όχι μόνο δεν συναποφάσισαν τη σπατάλη που οδήγησε στο σημερινό εφιάλτη, αλλά και ούτε ‘απολαύσανε’ ποτέ τους καρπούς του εγκλήματος.

Η ελληνική σοσιαλδημοκρατία (κάθε πτέρυγας του κοινοβουλίου), ακολουθώντας πιστά τις αρχές της παράδοσής της, συνέχιζε για χρόνια τον χωρίς όρια δανεισμό, εξυπηρετώντας τις ομάδες πίεσης, τις συντεχνιακές οργανώσεις και τους κομματικούς μηχανισμούς που εξασφαλίζανε τη βιωσιμότητά της. Ο Ανδρέας Παπανδρέου, συνήθιζε να λέει ότι «ή θα αφανίσουμε το δημόσιο χρέος, ή θα μας αφανίσει αυτό». Ως πρωθυπουργός ωστόσο, κατάφερε να αυξήσει το δημόσιο χρέος από 31.2% του ΑΕΠ το 1980, στο αστρονομικό 80.7% του ΑΕΠ το 1990. Από εκείνη την εποχή μέχρι σήμερα, καμία κυβέρνηση δεν κατάφερε – ούτε και τόλμησε μάλλον – να μας προστατέψει από τις καταστρεπτικές συνέπειες ενός αχαλίνωτου Δημόσιου Χρέους.

Ο Ανδρέας Παπανδρέου όμως, δεν πρωτοτυπούσε στη ρητορική του περί του Δημόσιου Χρέους. Αρκετά χρόνια πριν, ο Ludwig von Mises μας προειδοποιούσε:

«There is no means of avoiding the final collapse of a boom brought about by credit expansion. The alternative is only whether the crisis should come sooner as a result of a voluntary abandonment of further credit expansion, or later as a final and total catastrophe of the currency system involved». Ludwig von Mises, Human Action, 1949
Και η κρίση ήρθε. Και δεν ήρθε ως αποτέλεσμα (μόνο) της διεθνούς οικονομικής κρίσης, αλλά ως άμεση συνέπεια της συνεχούς επέκτασης της ασύδοτης μηχανής που ονομάζεται ελληνικό κράτος και απειλεί πλέον να καταβροχθίσει κάθε υγιές κομμάτι της οικονομίας μας και γενικότερα της κοινωνικής μας δράσης.

Αν αναλογιστούμε το μέγεθος του Δημόσιου Χρέους και το ποσό που μας αναλογεί ως πολίτες, για τους περισσότερους από εμάς αυτό σημαίνει αρκετά χρόνια απλήρωτης εργασίας στο όνομα της συνέχειας του κράτους και εξαιτίας αποφάσεων που ληφθήκανε πολύ πριν γεννηθούμε. Αν αυτό δεν είναι ισοδύναμο με σκλαβιά και της υποδούλωση, τότε οι έννοιες αυτές έχουν αρχίσει πια να χάνουν τη σημασία τους.

Ακόμη όμως κι αν ως κοινωνία είχαμε το δικαίωμα να υποδουλώσουμε με αυτό τον τρόπο τους εαυτούς μας (που δεν το έχουμε), σε καμία περίπτωση δεν έχουμε το δικαίωμα να συνεχίσουμε τα λάθη του παρελθόντος υποθηκεύοντας ουσιαστικά και τη ζωή των παιδιών μας. Σε καμία περίπτωση δεν έχουμε το ηθικό δικαίωμα να αποδεχόμαστε πλέον ελλειμματικούς προϋπολογισμούς που προσθέτουν στο βάρος που θα πρέπει να κουβαλήσουν οι επόμενες γενιές.

Ο Thomas Jefferson, 220 χρόνια πριν, είχε σαφή εικόνα για το τί σημαίνει μια γενιά να υποδουλώνει μία άλλη και για τις συνέπειες που μπορεί να έχει ο υπερβολικός δανεισμός στην ελευθερία των πολιτών:

«Then I say, the earth belongs to each of these generations during its course, fully and in its own right. The second generation receives it clear of the debts and incumbrances of the first, the third of the second, and so on. For if the first could charge it with a debt, then the earth would belong to the dead and not to the living generation. Then, no generation can contract debts greater than may be paid during the course of its own existence». Thomas Jefferson to James Madison, 1789

Σήμερα, έχουμε επιτρέψει τη συνεχιζόμενη επέκταση μιας μετριοκρατίας, που δύσκολα μπορεί να συγκρατήσει ακόμη και η πιο φιλόδοξη κυβέρνηση, με άμεσο αποτέλεσμα το μέλλον μας να καθορίζεται όχι από τις δικές μας επιλογές ως ελεύθεροι πολίτες, αλλά από τις επιλογές μιας εποχής που εγκλημάτησε συνειδητά σε βάρος μας.

Στον πυρήνα του προβλήματος των ελλειμματικών προϋπολογισμών και του Δημόσιου Χρέους, βρίσκεται προφανώς το τεράστιο μέγεθος του κρατικού μηχανισμού. Και η αντιμετώπιση του προβλήματος δεν μπορεί να βρίσκεται στην επιβολή νέων φόρων και νέων αγκυλώσεων στην αγορά, αλλά στην άμεση και επιθετική μείωση του μεγέθους του δημοσίου, την απελευθέρωση της αγοράς και την ενθάρρυνση της δημιουργικότητας.

Η οικονομία της χώρας μας βρίσκεται στο χειρότερο ίσως σημείο της μεταπολιτευτικής της ιστορίας. Όσο απαισιόδοξο κι αν ακούγεται αυτό, είναι ταυτόχρονα όμως κι ελπιδοφόρο. Ίσως γίνει η σημερινή κρίση η αφορμή που θα μας ξυπνήσει από το λήθαργο της κρατιστικής μας πλάνης. Ίσως συνειδητοποιήσουμε επιτέλους ότι «in this present crisis, government is not the solution to our problem; government is the problem.»

(ακολουθώντας το παράδειγμα του Νίκου Δήμου και τη σπουδαία παράδοση του Vanity Fair)

Η απόλυτη ευτυχία για σένα είναι;
Στιγμές αγάπης κι ελευθερίας. Να ξυπνάς το πρωί με δύναμη να αλλάξεις τον κόσμο.

Τι σε κάνει να σηκώνεσαι το πρωί;
Η ανάγκη για ένα πρωινό τσιγάρο

Η τελευταία φορά που ξέσπασες σε γέλια;
Προχτές – με τη βοήθεια βέβαια μικρής ποσότητας αλκοόλ.

Το βασικό γνώρισμα του χαρακτήρα σου είναι;
Αλαζονεία.

Το βασικό ελάττωμά σου;
Η αδυναμία να ανεχτώ την ηλιθιότητα και την αμορφωσιά.

Σε ποια λάθη δείχνεις τη μεγαλύτερη επιείκεια;
Όσα γίνονται για πρώτη φορά.

Η τελευταία φορά που έκλαψες;
Χτες. Τελευταία πιο συχνά από ότι θα ήθελα.

Με ποια ιστορική προσωπικότητα ταυτίζεσαι περισσότερο;
Thomas Paine

Ποιοι είναι οι ήρωές σου σήμερα;
Karl Popper, John von Neumann, Christopher Hitchens, Bob Dylan

Ποια είναι η ταινία που σε σημάδεψε;
Sometimes a Great Notion

Το αγαπημένο σου ταξίδι;
Σινγκαπούρη (όλη η ζωή μου είναι πια ένα ταξίδι…)

Οι αγαπημένοι σου συγγραφείς;
Εrnest Ηemingway, Jorge Luis Borges, John Irving

Ποια αρετή προτιμάς σε έναν άντρα;
Το στυλ.

…Και σε μια γυναίκα;
Το στυλ

Ο αγαπημένος σου συνθέτης;
Claude Debussy, Wolfgang Amadeus Mozart, Johann Sebastian Bach, Charles Mingus.

Το τραγούδι που σφυρίζεις κάνοντας ντους;
Girl From The North Country – Bob Dylan

Το βιβλίο που σε σημάδεψε;
The Hotel New Hampshire, John Irving

Ο αγαπημένος σου ζωγράφος;
Jackson Pollock, Wassily Kandinsky, Edward Hopper, Amedeo Modigliani

Το αγαπημένο σου χρώμα;
Κόκκινο

Ποια θεωρείς ως τη μεγαλύτερη επιτυχία σου;
Το ότι έχω καταφέρει να επιβάλλω τους κανόνες του παιχνιδιού στη ζωή μου.

Το αγαπημένο σου ποτό;
Mojito

Για ποιο πράγμα μετανιώνεις περισσότερο;
Που επέστρεψα στην Ελλάδα.

Τι απεχθάνεσαι περισσότερο απ’ όλα;
Την ηλιθιότητα και την αμορφωσιά.

Ποια είναι η αγαπημένη σου ασχολία;
Το διάβασμα.

Ο μεγαλύτερος φόβος σου;
Η αποτυχία.

Σε ποια περίπτωση επιλέγεις να πεις ψέματα;
Όταν ο συνομιλητής μου δεν αντέχει το βάρος της αλήθειας.

Ποιο είναι το μότο σου;
With or without religion, you would have good people doing good things and evil people doing evil things. But for good people to do evil things, that takes religion. (Steven Weinberg)

Πώς θα επιθυμούσες να πεθάνεις;
Ποτέ

Εάν συνέβαινε να συναντήσεις το Θεό, τι θα ήθελες να σου πει;
Τη φαρμακευτική αγωγή που πρέπει να ακολουθήσω για να πάψω να έχω μεταφυσικές παραισθήσεις

Σε ποια πνευματική κατάσταση βρίσκεσαι αυτόν τον καιρό;
Συγκρατημένη αισιοδοξία

Η εκλογή του Α. Σαμαρά στη θέση του προέδρου της Ν.Δ., δεν υπήρξε απλώς η προβλέψιμη, αλλά και η φυσική επιλογή. Για το κόμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης, η περίοδος της ιδεολογικής αφασίας – μια περίοδος που στοίχισε και στο ίδιο το κόμμα της Ν.Δ., αλλά και στη χώρα μας – φτάνει επιτέλους στο τέλος της.

Όλα τα δημοκρατικά πολιτικά κόμματα αποτελούν αναγκαστικά πεδίο συμβιβασμού ιδεών, πολιτικών, ομάδων, ατόμων. Όσο μεγαλύτερη είναι η εκλογική επιρροή ενός κόμματος, τόσο πιο δύσκολη είναι η ιδεολογική του ομοιογένεια. Ωστόσο, για να μπορούν να δικαιολογήσουν την ύπαρξή τους, βασική προϋπόθεση αποτελεί η ύπαρξη ενός συνεκτικού κρίκου αξιών που συνδέει τα μέλη και τα στελέχη του.

Κατά την ίδρυσή της, ο συνεκτικός αυτός κρίκος στο κόμμα της Ν.Δ. υπήρξε η προσωπικότητα και το πολιτικό όραμα του ιδρυτή της. Τις τελευταίες δεκαετίες όμως, μετά την μεταπήδηση του Κων. Καραμανλή στην Προεδρία της Δημοκρατίας, ο κρίκος αυτός μετατράπηκε σε μία ελαστική διάφανη γραμμή που εκτινότανε «από τις παρυφές της κεντροαριστεράς» μέχρι και, κατά καιρούς, τα δεξιά άκρα του πολιτικού φάσματος.

Η Ν.Δ. δεν αποτελεί πια πολιτικό (ή έστω, πολυ-τασικό) κόμμα, αλλά έναν άτυπο συνασπισμό κομμάτων με μόνο στόχο την κατάληψη της εξουσίας. Απόδειξη αποτελεί ο τρόπος που διαχειρίστηκε την εξουσία κάθε φορά που της δόθηκε η ευκαιρία, αλλά και οι πικρόχολες – και βαθειά πολιτικές – διαμάχες που ξεσπούσανε στο εσωτερικό της κάθε φορά που την έχανε. Η κυβέρνηση Μητσοτάκη οδηγήθηκε σε πτώση όταν σημαντικό κομμάτι της Ν.Δ. διαφώνησε έντονα με τις φιλελεύθερης κατεύθυνσης επιλογές της. Η κυβέρνηση Καραμανλή οδηγήθηκε σε μια απίστευτα ταχεία φθορά από την αδυναμία της να πάρει την οποιαδήποτε απόφαση που πιθανά θα οδηγούσε σε αντιδράσεις στο εσωτερικό της.

Κατά την μεταπολεμική περίοδο του προηγούμενου αιώνα, η κυριότερη απειλή για τις δημοκρατίες της Δύσης υπήρξε ο μαρξιστικός σοσιαλισμός και η βαναυσότητα της αδίστακτης εφαρμογής του από τους δικτάτορες της άλλης πλευράς του παραπετάσματος. Ο ψυχρός πόλεμος κατάφερε έτσι να φέρει στο ίδιο στρατόπεδο, για την αντιμετώπιση αυτής της απειλής, δύο παραδοσιακά αντίπαλα ρεύματα – αυτά του συντηρητισμού και του φιλελευθερισμού. Οι συμμαχίες που σχηματίστηκαν είχανε άλλοτε τη μορφή συνεργασίας αυτόνομων πολιτικών κομμάτων, κι άλλοτε – όπως στη χώρα μας, που στερούταν συνεκτικής και ισχυρής φιλελεύθερης φωνής – τη συμβατική απορρόφηση των φιλελευθέρων από τα συντηρητικά κόμματα.

Όταν όμως η απειλή του κουμμουνισμού περιορίστηκε στις διαμάχες αρχειοθετών μουσείων, οι συμμαχίες αυτές ήταν φυσικό να καταρρεύσουν. Η παγκοσμιοποίηση, η ελεύθερη αγορά, και οι ατομικές ελευθερίες, που αποτελούσαν κάποτε κεντρικές επιλογές των κεντροδεξιών κομμάτων ως αντίδοτο στον κομουνισμό, έπαψαν να έχουν την οποιαδήποτε (ή έχουν πια ελάχιστη) ελκυστικότητα για τα συντηρητικά κόμματα και τους ψηφοφόρους τους. Κι οι επιλογές τους στράφηκαν πλέον στην άμεση αντίθεση με τους φιλελεύθερους και στην προσπάθεια αποιδεολογικοποίησης της πολιτικής ζωής.

Στις ΗΠΑ, ο ριζοσπαστισμός του Goldwater κι ο αντικομουνισμός του Reagan αντικαταστήθηκαν από την καρικατούρα του ‘συμπονετικού συντηρητισμού’. Στη Μεγάλη Βρετανία, η επιθετική απορρύθμιση της Thatcher εξοστρακίστηκε στο όνομα μιας χαμηλών-λιπαρών προστατευτικής σοσιαλδημοκρατίας. Στη χώρα μας, αν και δεν υπήρξε ποτέ ισχυρό φιλελεύθερο ρεύμα που θα δικαιολογούσε μια τέτοια αντίδραση, ο μερικά απορυθμιστηκός χαρακτήρας της κυβέρνησης Μητσοτάκη περιθωριοποιήθηκε πολιτικά στο όνομα ενός άχρωμου ‘μεσαίου χώρου’, για να αντικατασταθεί σήμερα από τον ‘κοινωνικό φιλελευθερισμό’.

Ο ‘συμπονετικός συντηρητισμός’ όμως δεν ήταν κενός περιεχομένου και είχε τη δυνατότητα να παρέχει στέγη σε διαφορετικές και ετερόκλιτες πολιτικές παραδόσεις – στην πρώτη του φάση τουλάχιστο. Ωστόσο, ο ‘κοινωνικός φιλελευθερισμός’ του Α. Σαμαρά μπορεί να καλύψει μονάχα μια πτέρυγα μιας παράταξης που έτσι κι αλλιώς στερείται ιδεολογικής σαφήνειας. Στα ζητήματα εξωτερικής πολιτικής, η ηγεσία της ΝΔ επιστρέφει στον ‘πατριωτισμό’ των κενών συνθημάτων και της συναισθηματικότητας. Το κράτος γίνεται ρυθμιστής της οικονομικής ζωής και επιστρέφουμε στις σοσιαλδημοκρατικές αξίες της προδικτατορικής Δεξιάς. Τα ατομικά δικαιώματα παραμένουν non-issue για την αποφυγή συγκρούσεων με το εκκλησιαστικό κατεστημένο και την παραδοσιακά συντηρητική πτέρυγα του κόμματος.

Η περίοδος λοιπόν της ανοιχτής ερμηνείας της κεντροδεξιάς στάσης, που επέτρεπε και σε μετριοπαθείς φιλελεύθερους πολίτες και πολιτικούς να παραμένουν στο χώρο της ΝΔ, έφτασε ευτυχώς στο τέλος της.

Η μόνη ειλικρινής επιλογή των φιλελεύθερων πολιτών που μέχρι σήμερα στηρίζανε τη ΝΔ, με την ψευδαίσθηση ότι μπορεί να τους εξασφαλίσει μια πιο αποτελεσματική πολιτική δράση, δεν μπορεί να είναι άλλη από την αποχώρηση και τη διάσπαση. Η εκλογή του Α. Σαμαρά, καθώς και το συγκλονιστικά μεγάλο ποσοστό του Π. Ψωμιάδη, δεν αφήνουν περιθώρια για παρερμηνείες. Η ΝΔ αποτελεί πλέον αφιλόξενο τόπο για φιλελεύθερους προβληματισμούς κι η παραμονή φιλελεύθερων στελεχών και πολιτών στους κόλπους της μπορεί πια να δικαιολογηθεί μόνο ως πράξη πολιτικής δειλίας ή επιδίωξης προσωπικών συμφερόντων.

Στα πλαίσια της προετοιμασίας του συνεδρίου της Φιλελεύθερης Συμμαχίας, έγραψα το παρακάτω κείμενο – που θα κατατεθεί και στο σχετικό προσυνεδριακό διάλογο, ως την πρότασή μου (τονίζω: ατομική μου πρόταση που δε δεσμεύει κανέναν άλλο) για την προγραμματική διακήρυξη του κόμματος.

Το παρακάτω κείμενο βασίζεται έντονα σε προηγούμενα κείμενά μας, αλλά και στην ανάγκη α) να υπάρξει ένα μικρό και συνεκτικό κείμενο, χαρακτηριστικό της πολιτικής μας στάσης, και β) να υπάρξει κάποια βάση για ένα πιο εκτεταμένο μετα-συνεδριακό διάλογο που θα μας δώσει την ευκαιρία να αναπτύξουμε λεπτομερώς τις πολιτικές μας προτάσεις.

Κάθε σχόλιο είναι φυσικά ευπρόσδεκτο.

Φιλελεύθερη Συμμαχία: Προγραμματικό Μανιφέστο

Προοίμιο

Όπου κι αν κοιτάξει κανείς, όταν φιλελεύθερες πολιτικές καθορίζουν το βασικό κορμό της διακυβέρνησης μιας πολιτείας, τα αποτελέσματα είναι ανάπτυξη, δημοκρατία, δραστική μείωση της φτώχειας, δημιουργικότητα. Η ελευθερία και το άνοιγμα των συνόρων οδηγούν τον πλανήτη μας σε επίπεδα δημοκρατίας και ευημερίας πρωτόγνωρα στην ιστορία του ανθρώπινου πολιτισμού. Η πορεία της χώρας μας, παρά τα όποια πισωγυρίσματα, παραμένει σε πορεία απίστευτης προόδου από τη στιγμή που – και σε όποιο τομέα – η κατεύθυνση των επιλεγμένων πολιτικών έχει οδηγήσει στην απελευθέρωση από τον κρατισμό, το γραφειοκρατικό έλεγχο και την εμμονή του κεντρικού σχεδιασμού.

Οι ιδέες όμως της φιλελεύθερης παράδοσης, παραμένουν στη χώρα μας κατασυκοφαντημένες. Η συστηματική και επιτυχημένη προπαγάνδα της μαρξιστικής Αριστεράς, καθώς και η κατάχρηση μιας ψευδο-φιλελεύθερης ορολογίας από τη συντηρητική Δεξιά, έχουν περιορίσει το φιλελευθερισμό στο πολιτικό περιθώριο. Ο οικονομικός εθνικισμός, με τη μορφή του προστατευτισμού, από τη μία μεριά και ο πολιτικός εθνικισμός, με τη μορφή του λαϊκιστικού πατριωτισμού, από την άλλη, αισθάνονται – και δικαίως – να απειλούνται από τις όποιες δειλές και περιορισμένες κινήσεις φιλελευθεροποίησης της κοινωνίας μας. Κάθε φορά που φιλελεύθερες πολιτικές καταφέρνουν να αποφύγουν τη μαύρη τρύπα της πολιτικής απαξίωσης και σιωπής, έχουν να αντιμετωπίσουν την αντίδραση των οργανωμένων συμφερόντων και των νοσταλγών του κρατισμού.

Η μανία όμως αυτή, από όλες τις πλευρές του πολιτικού φάσματος, ενάντια σε καθετί που μπορεί να παραπέμψει σε επιλογές έστω και απλά εμπνευσμένες από φιλελεύθερες ιδέες, αποδεικνύει τη δύναμη ακριβώς αυτών των ιδεών. Τα τελευταία χρόνια, η αδυναμία των πολιτικών δυνάμεων της χώρας μας να αντιμετωπίσουν τις επιλογές μας στο χώρο των ιδεών μεταφράζεται σε μια δήθεν ιδεολογική ευελιξία στο όνομα του κυβερνητικού πραγματισμού και της εξορθολόγησης της διακυβέρνησης. Οι πολιτικές επιλογές όμως δεν είναι ποτέ ιδεολογικά ουδέτερες και η ανάγκη να αποκτήσουν οι φιλελεύθερες ιδέες τη φωνή που τους αξίζει είναι πιο επιτακτική από ποτέ.

Ο φιλελεύθερος ψίθυρος οφείλει να παραμείνει ζωντανός και να αποτελέσει την ηχηρή απάντηση στις επιδιώξεις όσων, στο όνομα της οικονομικής κρίσης, της κόκκινης οικολογίας και της δήθεν προστασίας εθνικών συμφερόντων, αρνούνται από τη χώρα μας κάθε ευκαιρία μεταρρύθμισης και εκσυγχρονισμού. Οφείλουμε να θυμίζουμε στους συμπολίτες μας ότι ο περιορισμός της οικονομικής ελευθερίας οδηγεί αναγκαστικά και στον περιορισμό της ατομικής ελευθερίας. Να θυμίζουμε ότι ζωή χωρίς επιλογές είναι αφόρητη κι ανάξια ελεύθερων πολιτών.

Η Φιλελεύθερη Συμμαχία, από την ίδρυσή της, έχει στον πυρήνα της ιδεολογίας της τις αρχές της ελευθερίας, της δημοκρατίας, του πρωτείου του ατόμου έναντι του κράτους, της ατομικής ευθύνης, της ισονομίας και της ισότητας ευκαιριών για όλους. Του ενιαίου και αδιαίρετου τρίπτυχου του πολιτικού, κοινωνικού και οικονομικού φιλελευθερισμού.

Ανοιχτή κοινωνία – ατομικά δικαιώματα – ελεύθερη οικονομία

Η Φιλελεύθερη Συμμαχία επιλέγει την πορεία των εκσυγχρονιστικών μεταρρυθμίσεων ως την πιο αποδοτική μέθοδο για τη δημιουργία μιας ανοιχτής κοινωνίας με σεβασμό στα ατομικά δικαιώματα των πολιτών της και της ελευθερίας τους στην επιλογή και τη συνεργασία. Στηρίζουμε κάθε προσπάθεια προς αυτή την κατεύθυνση, από όποιο πολιτικό χώρο κι αν προέρχεται, και δεσμευόμαστε να εκμεταλλευτούμε κάθε ευκαιρία συνεργασίας που θα μπορούσε να οδηγήσει στην επίτευξη αυτών των στόχων.

Στα πλαίσια αυτών μας των στόχων, καταθέτουμε στο τραπέζι του πολιτικού διαλόγου, όπως κάθε κόμμα οφείλει, τις προτάσεις μας.

Ανοιχτή Κοινωνία

Πολιτεία Δικαίου
Μια σύγχρονη πολιτεία, οφείλει να χαρακτηρίζεται από ένα ξεκάθαρο νομικό πλαίσιο και να σέβεται την αρχή της διάκρισης των εξουσιών μέσα σε ένα καθεστώς πολιτειακής σταθερότητας. Η Φιλελεύθερη Συμμαχία προτείνει:
- την κατάργηση της πολυνομίας,
- τον πλήρη διαχωρισμό της εκτελεστικής από την νομοθετική εξουσία, και
- τη μείωση του αριθμού των βουλευτών με, παράλληλα, τον ορισμό σταθερής ημερομηνίας εκλογών και την κατάργηση του νόμου περί ευθύνης υπουργών

Δημόσια Δεδομένα – Δικά μας Δεδομένα
Η Φιλελεύθερη Συμμαχία ζητά το σεβασμό της αυτονόητης υποχρέωσης της πολιτείας να παρέχει πλήρη πρόσβαση στα δεδομένα που διαθέτει. Θεωρούμε ότι το κράτος δεν νομιμοποιείται να εισπράττει κανένα έσοδο και να διαχειρίζεται κανένα δημόσιο πόρο εφόσον δεν κοινοποιεί στους πολίτες πλήρη, λεπτομερή και ακριβή στοιχεία που να πιστοποιούν τη χρηστή διαχείρισή τους.
Σε αυτό το πλαίσιο, Η Φιλελεύθερη Συμμαχία στηρίζει την προσπάθεια της ομάδας 4Δ.

Ειρήνη και τη συνεργασία των χωρών της Νοτιοανατολικής Ευρώπης
Η Φιλελεύθερη Συμμαχία υποστηρίζει ότι μόνο η εμπέδωση κράτους δικαίου και η ισονομία των πολιτών κάθε χώρας, ο σεβασμός των συνόρων και η καλή γειτονία, η ελεύθερη άσκηση του δικαιώματος εθνικού αυτοπροσδιορισμού και η απόρριψη κάθε αλυτρωτισμού, αποτελούν το πλαίσιο που εγγυάται την ειρήνη σε πολύπαθες περιοχές όπως τα Βαλκάνια.

Παγκοσμιοποίηση
Συνδέουμε την παγκόσμια οικονομική ανάπτυξη με την ανάπτυξη ελεύθερων αγορών και εναντιωνόμαστε σε κάθε φαινόμενο οικονομικής καταπίεσης ή περιβαλλοντικής υποβάθμισης. Στηρίζουμε την παγκοσμιοποίηση ως πλανητική ολοκλήρωση και προαγωγή της ελευθερίας και των ατομικών δικαιωμάτων.

Φεντεραλισμός – Ενωμένες Πολιτείες της Ευρώπης
Η Φιλελεύθερη Συμμαχία θεωρεί ότι η κοινή ευρωπαϊκή μας ταυτότητα και οι κοινοί ευρωπαϊκοί μας στόχοι μπορούν να εξυπηρετηθούν μόνο στα πλαίσια μιας πολιτικά ενοποιημένης Ευρώπης, δηλαδή μιας Ομοσπονδίας των Πολιτειών της που θα συνιστούν τις Ενωμένες Πολιτείες της Ευρώπης. Η νέα αυτή δομή θα λειτουργήσει με την ψήφιση ενός Ευρωπαϊκού Συντάγματος που θα ιδρύει, στη θέση της Ευρωπαϊκής Ένωσης, τις Ενωμένες Πολιτείες της Ευρώπης και θα προσαρμόζει τα σημερινά κοινοτικά όργανα στο νέο ομοσπονδιακό σύστημα.

Ατομικά Δικαιώματα

Ατομική Ελευθερία
Η Φιλελεύθερη Συμμαχία θεωρεί το σεβασμό των ατομικών δικαιωμάτων τον ακρογωνιαίο λίθο της δημοκρατικής πολιτείας. Η ενεργή δε προστασία τους αποτελεί το μέγιστο καθήκον όλων μας. Θεωρούμε το σεβασμό στο δικαίωμα του αυτοπροσδιορισμού (θρησκευτικού, φυλετικού, εθνικού, σεξουαλικού) κάθε πολίτη αυτονόητο και το δικαίωμα στην ελεύθερη έκφραση αδιαπραγμάτευτο.

Σεβασμός δικαιωμάτων των μειονοτήτων
Η πολιτεία οφείλει πλήρη σεβασμό στα δικαιώματα των μειονοτήτων και των μεταναστών. Η Φιλελεύθερη Συμμαχία υποστηρίζει ότι η μόνη αποδοτική αντιμετώπιση του ζητήματος της λαθρομετανάστευσης οφείλει να περιλαμβάνει το άνοιγμα των συνόρων για όλους τους φιλειρηνικούς συνανθρώπους μας που θέλουν και μπορούν να συμβάλουν στην ανάπτυξη της χώρας μας.

Πλήρης διαχωρισμός εκκλησίας και κράτους
Η Φιλελεύθερη Συμμαχία προτείνει τον πλήρη διαχωρισμό πολιτείας και θρησκευτικών οργανισμών και υποστηρίζει ότι οι νόμοι του κράτους οφείλουν να έχουν αποκλειστικά και μόνο κοσμικούς σκοπούς, να είναι ουδέτεροι απέναντι στις θρησκείες και να μην οδηγούν σε εμπλοκή πολιτείας και εκκλησίας. Η πολιτεία έχει το χρέος να σέβεται και να προστατεύει την ελευθερία των πολιτών να εκδηλώνουν τις θρησκευτικές τους πεποιθήσεις, δημόσια ή ιδιωτικά.

Ελευθερία στις σχέσεις των πολιτών στον οικογενειακό προγραμματισμό
Η Φιλελεύθερη Συμμαχία υποστηρίζει την αναγνώριση, και αγωνίζεται για την προστασία, όλων των δικαιωμάτων των ομοφυλόφιλων και τρανσεξουαλικών ανδρών και γυναικών. Η πολιτεία μας οφείλει να καταργήσει κάθε νόμο που οδηγεί σε διακρίσεις με βάση της σεξουαλικές επιλογές των πολιτών και να αποκαταστήσει την αρχή της ισονομίας σε κάθε νομοθεσία σχετικά με τον οικογενειακό προγραμματισμό ζευγαριών του ίδιου φύλου.

Αποποινικοποίηση χρήσης τοξικοεξαρτητικών ουσιών
Η Φιλελεύθερη Συμμαχία δεν θεωρεί με κανέναν τρόπο ότι η χρήση τοξικοεξαρτητικών ουσιών αποτελεί έγκλημα. Κάθε πολίτης στον ιδιωτικό του χώρο είναι ελεύθερος να διαχειρίζεται ελεύθερα το σώμα του και να καταναλώνει όποιου είδους ουσίες επιθυμεί. Φυσικά, η ελευθερία χρήσης τοξικοεξαρτητικών ουσιών δεν επεκτείνεται σε περιπτώσεις που θέτουν σε άμεσο κίνδυνο άλλους πολίτες (π.χ. οδήγηση).

Ελεύθερη Οικονομία

Η αγορά στους πολίτες
Η Φιλελεύθερη Συμμαχία υποστηρίζει την απομάκρυνση του κράτους από κάθε επιχειρηματική δραστηριότητα και την απλούστευση και ενίσχυση του εποπτικού-ελεγκτικού ρόλου της πολιτείας ως απαραίτητη προϋπόθεση για την ανάπτυξη μιας υγιούς και ελεύθερης οικονομίας. Η πολιτεία οφείλει να σέβεται και να προστατεύει ενεργά τα περιουσιακά δικαιώματα των πολιτών και να διευκολύνει το διεθνές εμπόριο.

Απελευθέρωση της αγοράς από συντεχνιακούς περιορισμούς
Για την ενδυνάμωση της ανταγωνιστικότητας της χώρας μας και την εμπέδωση των αρχών της ελευθερίας στις οικονομικές μας σχέσεις, η Φιλελεύθερη Συμμαχία υποστηρίζει την άμεση κατάργηση όλων των φόρων υπέρ τρίτων, το άνοιγμα των κλειστών επαγγελμάτων, και την κατάργηση της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής και κάθε κεντρικού σχεδιασμού στην οικονομία.
Για την αύξηση της ανταγωνιστικότητας της οικονομίας της χώρας μας, απαραίτητες προϋποθέσεις είναι η δραστική μείωση της γραφειοκρατίας και η απλούστευση των διαδικασιών αδειοδότησης και ανοίγματος/κλεισίματος επιχείρησης.

Ελάχιστο εγγυημένο εισόδημα
Η Φιλελεύθερη Συμμαχία υποστηρίζει την μείωση της φορολογίας και την απλούστευση του φορολογικού συστήματος με την εισαγωγή ενός ενιαίου χαμηλού φορολογικού συντελεστή.
Στην καρδιά της αναμόρφωσης του κοινωνικού συστήματος, προτείνουμε επίσης κάθε ενήλικος Έλληνας να λαμβάνει κάθε μήνα συγκεκριμένο ποσό που θα καθοριστεί ανάλογα με τις δυνατότητες του κράτους. Αυτό το ποσό εκπίπτει του συνολικού ποσού του φόρου επί του εισοδήματος (ουσιαστικά αυτό μεταφράζεται σε αφορολόγητο εισόδημα μέχρι ένα ορισμένο ύψος). Κάτω από ένα συγκεκριμένο επίπεδο εισοδήματος, αυτή η αρνητική διαφορά μετατρέπεται σε φορολογική επιταγή, καταβεβλημένη μηνιαίως (αρνητικός φόρος). Σε αντάλλαγμα αυτού του εγγυημένου για όλους εισοδήματος, προτείνουμε την κατάργηση όλων των επιδομάτων και μηχανισμών αναδιανομής.

Ελεύθερη επιλογή στην Παιδεία
Η Φιλελεύθερη Συμμαχία προτείνει την οικονομική, διοικητική και εκπαιδευτική αυτοτέλεια κάθε εκπαιδευτικού ιδρύματος σε όλες τις βαθμίδες εκπαίδευσης και την κατάργηση της απευθείας και αδιάκριτης χρηματοδότησης όλων των κρατικών εκπαιδευτικών ιδρυμάτων. Προτείνουμε να δίνεται η δημόσια δαπάνη για την Παιδεία κατευθείαν στους πολίτες (μαθητές και γονείς) με τη μορφή κουπονιών για τη διάθεσή τους σε όποιο εκπαιδευτικό ίδρυμα αυτοί επιλέξουν.
Η ελευθερία της επιλογής εκπαιδευτικού ιδρύματος και η πλήρης αυτονόμηση των ιδρυμάτων αυτών αποτελεί την μόνη εναλλακτική λύση για την αντιστροφή της δραματικής πορείας της δημόσιας παιδείας στη χώρα μας.

Ευελιξία και ασφάλεια
Η Φιλελεύθερη Συμμαχία, για την μείωση της ανεργίας και την αναζωογόνηση της ανάπτυξης και του ανταγωνισμού, προτείνει την εφαρμογή του μείγματος εργασιακής ευελιξίας και ασφάλειας (flexicurity) που πρωτοεφαρμόστηκε στη Δανία και μείωσε σημαντικά την ανεργία στη χώρα αυτή, όπως αναγνωρίζουν Ευρωπαϊκοί συνδικαλιστικοί φορείς. Να σημειώσουμε επίσης ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση συνιστά την υιοθέτηση του Δανικού μοντέλου (flexicurity) σε όλα τα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Ειδικότερα, στο ζήτημα του ασφαλιστικού, η Φιλελεύθερη Συμμαχία προτείνει την αντικατάσταση του σημερινού ασφαλιστικού συστήματος από ένα μεικτό σύστημα που θα διασφαλίζει μακροπρόθεσμα τη βιωσιμότητά του. Το προτεινόμενο νέο σύστημα βασίζεται σε δύο πυλώνες: α) μια ελάχιστη εγγυημένη σύνταξη για όλους τους Έλληνες πολίτες ανεξάρτητα προηγούμενου εργάσιμου βίου και εισφορών, και β) ιδιωτικά συνταξιοδοτικά προγράμματα κεφαλαιοποιητικού χαρακτήρα, υποχρεωτικά για το σύνολο των εργαζομένων, τα οποία θα στηρίζονται στις αρχές της ανταποδοτικότητας, του ανταγωνισμού και της ατομικής ευθύνης

Κάλεσμα

Καλούμε όλους τους φιλελεύθερους συμπολίτες μας να στηρίξουν έμπρακτα την προσπάθειά μας. Καλούμε όλους τους φίλους των ιδεών της ελευθερίας να προωθήσουν τις κοινές μας ιδέες, σε όποιο πολιτικό χώρο κι αν δραστηριοποιούνται.

[Το συνέδριο της Φιλελεύθερης Συμμαχίας αναθέτει στη Διοικούσα Επιτροπή την αρμοδιότητα για την οργάνωση και την επίβλεψη ομάδων εργασίας με στόχο τη λεπτομερή επεξεργασία, επέκταση και εξειδίκευση των παραπάνω προτάσεων, στα πλαίσια των κειμένων και ΔΤ που έχουν ήδη επεξεργαστεί και εκδοθεί μέχρι την ημέρα του συνεδρίου.

Οι ομάδες αυτές εργασίας, οφείλουν να δράσουν με τρόπο ανοιχτό σε όλους τους ενδιαφερόμενους, καθώς και να αναζητήσουν ενεργά τη συμβολή επιστημόνων σχετικών με τον τομέα ενδιαφέροντός τους.
Η Διοικούσα Επιτροπή οφείλει να παρουσιάσει προς έγκριση τα αποτελέσματα των ομάδων αυτών εργασίας, καθώς και όποια άλλη σχετική πρόταση, στο επόμενο τακτικό συνέδριο της Φιλελεύθερης Συμμαχίας.]

To ‘The Liberal Republic’, paper του Βρετανικού think-tank Demos περί του ρόλου και των ορίων της Φιλελεύθερης Πολιτείας, έχει τους τελευταίους μήνες προκαλέσει μεγάλη συζήτηση μεταξύ Φιλελεύθερων και Εργατικών στη Μεγάλη Βρετανία. Στη χώρα μας, τέτοιου είδους συζητήσεις παραμένουν δυστυχώς τελείως απαρατήρητες, ή εγκλωβισμένες στο πολιτικό περιθώριο.

The ‘good society’ is one composed of independent, capable people charting their own course, rather than a perfect shape to be carved by the elite, out of the crooked timber of humanity.
[…]
A liberal republic, populated by free citizens is necessarily a cacophonous, unpredictable and messy place. It will have its fair share of nuisances, but it is not the job of a ‘restless statesmen’ to clean us up. It is time to put the broom away.

Μπορείτε να κατεβάσετε το πλήρες κείμενο από το site των Demos.

Δεν έχω να προσθέσω τίποτα στο εξαιρετικό κείμενο του Ανδρέα Ανδριανόπουλου. Το αντιγράφω λοιπόν εξολοκλήρου.
(Περιττό να γράψω ότι δεν μπορώ σε καμία περίπτωση να συμφωνήσω με κλισέ του τύπου «δεν επεμβαίνω στα εσωτερικά άλλου κόμματος». Η πορεία της ΝΔ, όπως άλλωστε και αυτή του ΠΑΣΟΚ, καθορίζουν άμεσα το μέλλον της χώρας μας και δεν μπορούμε να παραμένουμε αδιάφοροι.)

Άγνοια κινδύνου στη Ν.Δ. – του Ανδρέα Ανδριανόπουλου

Η ΝΔ λοιπόν πρόκειται να εκλέξει καινούργιο αρχηγό. Δεν είναι κάτι νέο αυτό για μια παράταξη που μόνιμα ψάχνει για τις εύκολες λύσεις. Οποτε βυθίζεται στις κάλπες οπαδοί και στελέχη αναζητούν την διάσωση στο πρόσωπο του καινούργιου ηγέτη. Δίχως αξιολόγηση σε βάθος και χωρίς κουβέντα, και πολιτική ζύμωση. Το αποτέλεσμα είναι σχεδόν πάντοτε ζημιογόνο. Διότι πολιτική δίχως συζήτηση, ανάλυση και κονταροχτύπημα δεν είναι πολιτική. Είναι χειρισμοί εξασφάλισης βολέματος και πρόσκαιρης αισιοδοξίας. Η τραγική κατάληξη της κυβέρνησης Καραμανλή έδειξε ακριβώς αυτό. Παρά τις κραυγές κάποιων για νεοφιλελεύθερες και κεντρώες δήθεν πολιτικές η παράταξη κύλισε στον βόρβορο της πολιτικής απαξίωσης γιατί δεν είχε ακριβώς προσανατολισμό.

Στηρίγματά της υπήρξαν δύο απόλυτα νεφελώματα. Ο ριζοσπαστικός φιλελευθερισμός και ο μεσαίος χώρος. Ο πρώτος, με την ερμηνεία που του δίνουν τα περισσότερα στελέχη της ΝΔ δεν σημαίνει απολύτως τίποτε. Ηταν ένα εφεύρημα του Κ. Καραμανλή για να διευκολύνεται να εφαρμόζει όποια πολιτική του άρεσε δίχως να κατηγορείται για ιδεολογικό επαρχιωτισμό και έλλειψη ταυτότητας. Δίχως τον Κ. Καραμανλή ο ρ.φ. κατέληξε γράμμα κενό. Και η επίκλησή από ορισμένους επιγόνους του φάνταζε με ανέκδοτο. Μιλούσαν για κάτι που δεν υπήρχε και που ούτε κι αυτοί καταλάβαιναν. Ηταν σαν να προσπαθούσαν να φτιάξουν ψαρόσουπα δίχως …ψάρια!!

Οσον αφορά τον μεσαίο χώρο η σύγχυση υπήρξε ακόμη μεγαλύτερη. Στην λεγόμενη κεντροδεξιά στην Ελλάδα επιμένουν να αγνοούν μια δραματική πραγματικότητα. Οι μετεμφυλιακές ενοχές που ενστάλαξαν επάνω της οι ρεβανσιστικές δυνάμεις της Αριστεράς για τις άδικες εν πολλοίς διώξεις της εποχής εκείνης την έχουν εξορίσει σε ιδεολογική έρημο. Και στελέχη και οπαδοί της συχνά φέρονται σαν να ντρέπονται που δεν είναι αριστεροί. Η καταξίωση των απόψεων της αριστεράς είναι σχεδόν καθολική. Ουδείς τολμά να αμφισβητήσει την ορθότητα των ιδεών της. Σαν αποτέλεσμα οι αντίπαλοί της επικεντρώνονται στην πράξη. Αισθάνονται πως μοναχά εκεί μπορούν να διεκδικήσουν κάποια ανωτερότητα. Όταν λοιπόν η κεντροδεξιά αποδειχθεί κακός διαχειριστής, η κατάρρευση είναι ολοσχερής. Ετσι έγινε το 1993, έτσι έγινε και τώρα.

Τότε, κορυφαία στελέχη του χώρου αμφισβητούσαν κρίσιμες επιλογές της τότε κυβέρνησης. Με επιχειρηματολογία μάλιστα της απέναντι πλευράς. Σε συμμαχία με μηχανισμούς του εργολαβικού/εκδοτικού παρασκηνίου βάφτισαν - εκείνοι πρώτοι, και πριν από την αριστερά – τις φιλελεύθερες επιλογές ασύδοτες και δίχως δήθεν κοινωνική ευαισθησία. Τώρα βρέθηκαν στην παγίδα που από τότε είχαν οι ίδιοι στήσει. Δίχως ιδεολογικό έρμα και με τον τρόμο της αριστερής αποδοκιμασίας έμειναν δίχως ραχοκοκαλιά και πολιτικούς στόχους. Ονόμασαν «μεσαίο χώρο» ότι αγκάλιαζε τις πολιτικές ευαισθησίες της αριστεράς (μέχρι και σε τελετές στα Μακρονήσια βρέθηκαν εξαίροντας τον συμβολικό ρόλο του Χ. Φλωράκη!!) και ..ξέχασαν να κυβερνήσουν. Σαν κάκιστοι κι’ ερασιτέχνες διαχειριστές που αποδείχθηκε πως ήσαν, σύντομα έχασαν και το υποτιθέμενο συγκριτικό πλεονέκτημα που διέθεταν στον τομέα της πρακτικής πολιτικής. Μην τολμώντας να πάρουν αποφάσεις, το μόνο που έμενε ήταν η άλωση του κράτους. Και η κατεξευτελιστική συντριβή.

Τώρα ο αγώνας είναι ανηφορικός. Και εξαιρετικά δύσκολος. Η παρουσία του ΛΑΟΣ και οι ευφυείς χειρισμοί του αρχηγού του, από την μία πλευρά, και οι θεαματικές πρώτες κινήσεις του κ. Παπανδρέου από την άλλη κινδυνεύουν να αποψιλώσουν την ΝΔ από κοινωνικά στηρίγματα και πολιτικές αναφορές. Οι οπαδοί της λεγόμενης λαικής δεξιάς, μιάς εκλαικευμένης δηλ. παλαιοσυντηρητικής τιποτολογίας με προμετωπίδα την οσφυοκαμψία στην πολιτική ανωτερότητα της αριστερής ιδεολογίας, θα την σπρώχνουν αναγκαστικά προς την πλευρά του κ. Καρατζαφέρη. Ενώ το νέο Πασόκ, από την άλλη, (μη έχοντας σοβαρό πρόβλημα στα αριστερά του) θα κάνει κτήμα του την μία μετά την άλλη τις μεταρρυθμιστικές, φιλελεύθερες και μοντέρνες επιλογές της εποχής. Η αντιμετώπιση της κρατικής αυθαιρεσίας μέσω της ηλεκτρονικής διαφάνειας (από τις πρώτες εξαγγελίες του κ. Παπανδρέου) λ.χ αποτελούν τον βασικό μοχλό πολιτικής του Βρετανικού συντηρητικού κόμματος και της έγκυρης δεξαμενής σκέψης Demos του Λονδίνου!!

Ο ένας λοιπόν θα σπρώχνει από τα δεξιά και ο άλλος θα πιέζει εκσυγχρονιστικά και συντηρητικότερα από το κέντρο. Προς τα πού θα κινηθεί η ΝΔ; Και με τι είδους πολιτικό οπλοστάσιο; Είναι φανερό πως οι διακπληκτιζόμενοι στις τηλεοράσεις βουλευτές και στελέχη της έχουν πλήρη άγνοια κινδύνου. Γι αυτό κι’ ακούγονται και απίστευτες υποψηφιότητες για την αρχηγεία. Οι επιλογές του πολιτικού τους προσανατολισμού είναι το πρώτο πρόβλημα. Η επιλογή της ηγεσίας έρχεται μετά.